Wyniki powstają w pracy zespołowej

Pani Rinne, jakie aspekty przygotowań do zawodów są dla Pani najważniejsze i czego mogą się z tego nauczyć przedsiębiorstwa?

Fanny Rinne: Ważne jest dobre zarządzanie treningami oraz długoterminowe planowanie. Jednocześnie nie należy jednak traktować planów jako dogmatu. Jeżeli zawodnik dozna kontuzji lub nie rozwija się zgodnie z oczekiwaniami, należy dostosować plan. Dla mnie zawsze było też cenne mierzenie się z silnymi przeciwnikami. Zawodnicy sprawdzają swoje umiejętności i uczą się radzić sobie z porażkami i stratami.

Czyli warto testować różne rozwiązania w firmie w warunkach konkurencji?

Dokładnie. Obowiązuje ogólna zasada: ćwicz na wysokim poziomie i patrz, jak robią to najlepsi. Nawet porażki mogą być cenne. Nie chodzi tylko o wynik, lecz o dostrzeżenie, w jakich obszarach trzeba się jeszcze rozwijać, a co ewentualnie już działa dobrze. Również w firmie warto eksperymentować: być może ktoś z działu marketingu ma również umiejętności związane ze sprzedażą. Albo ktoś, kto długo zajmował dane stanowisko, chciałby podjąć się innego zadania. Takie zmiany perspektywy mogą być bardzo cenne.

Brała Pani udział w czterech igrzyskach olimpijskich. Co Panią motywowało do trenowania na tym poziomie przez tak długi czas?

Dla mnie hokej był po prostu czymś, w czym byłam całkowicie sobą. Zawsze czułam, że to jest to. Na pewno nie podczas każdego treningu, ale zasadniczo zawsze wiedziałam, dlaczego to robię. Lubiłam też atmosferę w zespole. Nawet jeżeli czasem nie miałam ochoty na trening fizyczny, wiedziałam, że robimy to razem, inni też tam są, więc wszystko będzie dobrze.

Co było dla Pani bardziej decydujące: talent, pracowitość czy dyscyplina?

Myślę, że chodziło o połączenie wszystkiego. W pierwszych latach to mój talent był tym, co mnie napędzało. Co ciekawe, później często słyszałam, że zawodnicy, którzy zawsze są najlepsi w kategoriach młodzieżowych, wcale nie tak często osiągają szczyt. Często są to raczej ci z drugiego lub trzeciego miejsca, bo oni wiedzą, że muszą jeszcze trochę popracować, aby stać się lepszym. Jednak jako dziecko nigdy nie uważałam się za kogoś wyjątkowo dobrego. Zawsze postrzegałam hokej przede wszystkim jako sport zespołowy. Dla mnie było jasne, że jestem dobra tylko wtedy, kiedy jesteśmy dobre jako zespół. Dlatego sam talent nie wystarcza. Decydujące znaczenie mają pracowitość, ambicja, a przede wszystkim chęć doskonalenia się.

Czym różni się dobry zespół od ­drużyny zwycięzców olimpijskich?

Największą różnicą często nie jest indywidualny talent, lecz struktura zespołu. Kiedy myślę o naszym złotym medalu z 2004 roku, nie powiedziałabym, że miałyśmy najlepsze zawodniczki pod względem indywidualnym. Jako zespół byłyśmy jednak niesamowicie zgrane. Role były dobrze wyznaczone, komunikacja działała bez zarzutu, a każda z nas szczerze cieszyła się z sukcesu drugiej. Nigdy nie chodziło o to, kto strzeli bramkę, ale o to, żebyśmy razem wygrały.

Jak w zespole powstaje niezawodna kultura odpowiedzialności za błędy?

To bardzo zależy od prowadzenia. Gdy ktoś zostanie publicznie zbesztany podczas analizy nagrania wideo, natychmiast pojawia się strach przed popełnieniem błędów. Jeżeli natomiast postrzegamy błędy jako okazję do nauki, powstaje zupełnie inna kultura. Bramka strzelona przez przeciwnika prawie nigdy nie wynika z pojedynczego niedociągnięcia. Zazwyczaj jest to ich cały łańcuch. W firmie jest z tym podobnie. Problemy rzadko są po stronie jednej osoby; często przyczyną jest cały łańcuch procesów. Dlatego ważniejsze jest wspólne szukanie rozwiązań niż szukanie winnych.

W sporcie bardzo ważnym tematem jest regeneracja. Czy w życiu ­zawodowym regeneracja jest niedoceniana?

Tak. W sporcie to jest jasne: bez regeneracji nie ma wysokiej wydajności. W życiu zawodowym jest to często zaniedbywane. A przecież wszyscy wiemy, że w pewnym momencie w głowie robi się pustka. Sen to najważniejszy sposób regeneracji. Dotyczy to nie tylko sportowców. Jednak bardzo pomocne są również takie rzeczy jak spacery czy spędzanie czasu na łonie natury. Można i trzeba równie świadomie włączać do kalendarza okresy odpoczynku tak samo, jak pracę czy trening.

Jakie cechy charakterystyczne dla sportów wyczynowych są szczególnie cenne również w przedsiębiorstwach?

Jedną z najważniejszych cech jest dla mnie umiejętność przyjmowania krytyki i gotowość do nauki. W sporcie wyczynowym nieustannie otrzymuje się feedback. Trenerzy mówią wprost, co było dobre, a co nie. W ten sposób automatycznie rozwija się wysoka zdolność uczenia się. I właśnie tej umiejętności poszukuje wiele firm: ludzi, którzy chcą się uczyć i rozwijać. Często problem polega na tym, że w wielu firmach znacznie rzadziej otrzymuje się feedback. Podczas corocznych rozmów pracowniczych porusza się kwestie strukturalne, a nie sprawy związane z codzienną pracą. Jednak to właśnie młodzi pracownicy odnoszą ogromne korzyści z otrzymywania feedbacku lub posiadania mentora.

Czy jest coś, co dzisiaj chciałaby Pani przekazać młodym talentom na wcześniejszym etapie?

Skupiajcie się bardziej na swoich mocnych stronach. Kiedy pytamy młodych ludzi, czego nie potrafią, od razu przychodzi im do głowy mnóstwo rzeczy. Jeżeli jednak zapytamy o ich mocne strony, nagle robi się trudno. Myślę, że zapomnieliśmy, jak mówić o naszych mocnych stronach. Dzieci robią to w całkowicie naturalny sposób. Mówią: „Umiem to dobrze!” albo „Jestem w tym super!”. Ale w pewnym momencie uczymy się, że nie powinniśmy się przechwalać, i wtedy tracimy tę świadomość. Nie chodzi tu wcale o bycie aroganckim, lecz po prostu aby mieć świadomość, że: to mi dobrze wychodzi.